Uncategorized

Η δική μου Φουρνή…

Πόσες ώρες ή μάλλον πόσες μέρες αφήγησης θα μπορούσε να χρειαστεί κανείς, για να πει μόνο δυο λόγια για την ιστορία της Φουρνής, του χωριού του πατέρα μου. Κάθε κομμάτι του τόπου και μια ιστορία. Κάθε άνθρωπος και μια ιστορία. Σας είχα υποσχεθεί από την προηγούμενη ανάρτηση ότι θα έγραφα κάτι για το χωριό αυτό που όσο περνούν τα χρόνια και οι άνθρωποί μου φεύγουν, άλλο τόσο με βομβαρδίζουν εικόνες και στιγμές και μυρωδιές και μου ξυπνούν μνήμες, πολλές μνήμες! Δεν πηγαίνω συχνά πια, μπορεί και από άμυνα.

Όσο όμως αποφεύγω να δένομαι, τόσο γατζώνομαι, όσο αποφεύγω να ανοίγω νέους κύκλους τόσο οι παλιοί με αγκαλιάζουν και μου προσφέρουν την προστασία της αγκαλιάς τους.

Οι κύκλοι. Πάντα οι κύκλοι!

unnamed

Το Μιραμπέλο ή Μεραμβέλλο ή Μεραμπέλλο είναι μια ολόκληρη περιοχή στον νομό Λασιθίου που πάει να πει ωραία θέα και αγκαλιάζει πολλές περιοχές, μικρά χωριά με μεγάλη ιστορία και παράδοση. Ένα κομμάτι αυτής της γης αποτελεί και το χωριό μας η Φουρνή. Ενετοί κι  Οθωμανοί πέρασαν κι άλλοι πολλοί κατακτητές που τους κέρδισε τελικά η ομορφιά και η υπερηφάνεια των ανθρώπων της.

Ο δρόμος που ενώνει το χωριό Καστέλλι με την Φουρνή, μοσχοβολά από τους ευκάλυπτους που στέκουν και στις δυο μεριές του δρόμου δημιουργώντας μια όμορφη φυσική αψίδα. Ένα χιλιόμετρο σχεδόν αρωμάτων και γλυκιάς μουσικής, καθώς ανακατεύονται τα μακριά φύλα τους με τον αέρα, καλωσορίζοντας τον επισκέπτη.

Εξαιτίας αυτού του ήχου, όταν μας έπαιρναν οι γονείς μας βόλτα να περπατήσουμε το καλοκαίρι πριν τον ύπνο, κολλούσαμε πάνω τους, για να ξορκίσουμε αυτά που ακούγαμε και αυτά που βλέπαμε, τις σκιές που ζωγράφιζε το φεγγάρι στο γεμάτο φαντασία παιδικό μυαλό μας, την «ασκουλούπα» κοινώς κουκουβάγια και τα πράματα και θάματα που ζωγραφίζονταν μπροστά στα παιδικά μας μάτια μέσα στο μαύρο σκοτάδι.

unnamed (1)
Ο δρόμος που ενώνει τα δυο χωριά (Καστέλλι και Φουρνή), μια ευθεία ενός χιλιομέτρου με υπέροχα δέντρα, το πρώτο καλωσόρισμα…

Έτσι σε υποδέχεται η Φουρνή, με το καλντερίμι της που σου εξάπτει την φαντασία για αυτό που θα συναντήσεις σε λίγα μέτρα. Και δεν απογοητεύει αυτό που θα δεις. Η Φουρνή έχει καθαρά τα χαρακτηριστικά ενός κρητικού παραδοσιακού χωριού, μικρά σπίτια με αυλές και ψηλές πόρτες, δαιδαλώδη στενά δρομάκια που κανένα από αυτά δεν θα σε κάνει να χαθείς, παρά μόνο να αφεθείς σε αυτό που θα σε πάει στα παλιά…

unnamed (3)
Το Επάνω Χωριό με ανακαινισμένα σπίτια και κυκλαδίτικη ομορφιά!

Κάτω και Επάνω χωριό αποτελούν μία κοινή ομορφιά. Κάθε γειτονιά και μια εκκλησία, μπορεί και περισσότερες. Κάθε γειτονιά και μια ανάμνηση. Και ένας δρόμος (αμαξωτό τον έλεγε η γιαγιά) που σε οδηγεί σε σημαντικούς προορισμούς και μνημεία, σε μονοπάτια και διαδρομές που μοσχοβολούν δίκταμο και ρίγανη, φασκόμηλο και άλλα πολλά αρωματικά φυτά και βότανα κυρίως, που η περιοχή φιλοξενεί.

Σε πόσα όμορφα μέρη μπορούν να σε πάνε τελικά αυτοί οι σπουδαίοι δρόμοι!

DSC_4770
Το κιούπι της γιαγιάς που γέμιζε νερό από το πηγάδι. Μετά εγώ το έκανα γλάστρα με ένα κομμάτι από το λουλουδάκι της που το έχω πολλά χρόνια. Έτσι έχουν γεμίσει τις γλάστρες τους φίλοι και γνωστοί και η γιαγιά ταξιδεύει παντού, να δει κι αυτή που δεν έκανε ταξίδια…

Εικόνες και κειμήλια, τοιχογραφίες, βυζαντινά μεταβυζαντινά μνημεία, πλούσια ιστορία, μα τόση ιστορία τελικά πώς να την γράψεις χωρίς να κουράσεις σε μια μικρή ανάρτηση. Ένα χωριό που το αγκαλιάζουν όμορφα μικρά βουνά, έτυχε να είναι το χωριό του πατέρα μου.

unnamed (2)
Η τριανταφυλλιά που δίνει και γεμίζουν χαρά τα βάζα και τα μάτια των ανθρώπων!

Όμως η δική μου  η Φουρνή έχει στενά σοκάκια πλακόστρωτα, λουλούδια στις αυλές. Έχει φρεσκοβαμμένους τοίχους και καφενεία κάτω από τον πλάτανο. Βόλτες στο καλντερίμι και δροσερά καλοκαιρινά βράδια με αποσπερίδες, κοινώς κουβεντολόι και ιστορίες σε κάποια αυλή ή καλύτερα έξω στο δρόμο με τους γείτονες. Έχει μυρωδιά γιαγιάς και μνήμες, έθιμα του Κλήδονα (η ορθογραφία δεν είναι σταθερή νομίζω) και το μήλο κάτω από το μαξιλάρι για το όνειρο που θα δείχνει τον μελλοντικό αγαπημένο.

Έχει γιασεμιά και αγιοκλήματα που γέμιζε η γιαγιά το ανθοδοχείο της πάντα, μικρά και μεγάλα μυστικά, που υπάρχουν στο μυαλό μου κάπως μπερδεμένα, παρατσούκλια και συγγενείς που ποτέ δεν θυμάμαι ποιος είναι ποιος. Έχει φρεσκοπλυμένα ρούχα με το σαπούνι και φυτά στους ντενεκέδες. Κληματαριές στις αυλές. Το κουρείο του παππού και την μυρωδιά της κολώνιας. Άσπρες καθαρές πετσέτες. Και την Zundapp μοτοσυκλέτα του.

fou3

Η σοκολάτα του μπακάλη με την πεταλούδα στο χαρτάκι, το παγωτό της Κυριακής και για την γιαγιά κυπελάκι Rocket με γέμιση βύσσινο, το απογευματινό παξιμάδι με τον ανθότυρο ή τον βρεγμένο ντάκο με λίγη ζάχαρη!… Έχει τον «Ποδιά» που φοβόμουνα ενώ ήταν ψυχούλα και τον άλλον που μάζευε τα φετσόλαδα με ανταμοιβή σκόνη για τα ρούχα. 

Η δική μου Φουρνή έχει τον φίλο μου τον γάιδαρο που έμενε στην γειτονιά σε ένα κλειστό παλιό σπίτι, και ο καημένος όταν πήγαινα να τον φωνάξω, πρόβαλε στο παράθυρο για το καθιερωμένο χάδι και έμενε εκεί μέχρι που φεύγαμε.

Δεν ήξερα τότε ότι η υποχρεωτική κάποιες φορές επίσκεψή μας θα μου έδινε τόση τροφή στο μέλλον, τόσες κλωστές να ξεμπλέξω και να ξαναδέσω, να τυλίξω, να αφήσω σημάδι σαν τον άλλο μίτο.

ga
Ο καλός μου γαϊδαράκος δεν υπάρχει πια. Μα αγαπηθήκαμε τόσο πολύ!… Μου λείπεις φίλε!

Η Φουρνή για τον καθένα είναι κάτι διαφορετικό. Άλλες εικόνες, άλλες μνήμες. Άλλα θυμάται αυτός που κάθισε για μια ρακή στον Πλάτανο κι άλλα αυτός που επέλεξε τον Παλαίμυλο. Όπως και να’ χει, όλα Φουρνή είναι. Και για μας τους νεώτερους, τους επισκέπτες του σαββατοκύριακου, τα εγγόνια, και πολύ περισσότερο για τους γεννημένους και αναθρεμμένους εκεί.

Το κέντρο αυτό της μάζωξης ισχυρών ψυχικά ανθρώπων και υπερήφανων, καλόκαρδων μα και σκληρών ανά περίπτωση έχει πολλά να πει.  Τα λίγα σπίτια λένε είναι κακά σπίτια, μα αυτό το χωριό ξεπέρασε τις μικρότητες με καλοσύνη. Κοίτα τη δουλειά σου και μη σε νοιάζει τι κάνουν οι άλλοι, αποτελεί  κυρίαρχη ατάκα των γεροντότερων, κυρίως του παππού μα και του μπαμπά.

fou1
Σε αυτή τη στέρνα έμαθε κολύμπι ο πατέρας μου!

Αν κάτι μου λείπει πάρα πολύ από το χωριό, είναι η γιαγιά Μαρία κι ο παππούς μου ο Μανώλης. Tυχαία τον «είδα» ξανά σε βίντεο (στο 1:37 με το καπελάκι του) που κάποιοι καλοί άνθρωποι ανέβασαν στο διαδίκτυο και ένιωσα πως αν πήγαινα στο χωριό θα ήταν εκεί και θα με περίμενε. Τρεις μήνες αύριο που λείπει.

Η δική μου Φουρνή είναι η Ειρήνη, Ρηνιώ την έλεγαν οι φίλοι της, το όμορφο μελαχρινό κορίτσι που πήγε να βρει τύχη αλλού. Και η Ελένη με το ωραίο της χαμόγελο και τον καλό της λόγο και την χαρά που την είχε τόσο πρόχειρη, ρούχο πλύνε βάλε. Η Μάρθα με το ταμπεραμέντο της και την ντομπροσύνη, το τσαγανό και τον δυναμισμό, η Διονυσία με την βιασύνη της να ζήσει και να προλάβει όλα να τα πει με μια ανάσα… Ζωή και θάνατος πάνε αντάμα, μα γίνεται πιο έντονη η απουσία σε αυτά τα χωριά. Γιατί μικραίνουν, λιγοστεύουν από παρουσίες και φωνές. Μα ευτυχώς οι επόμενοι, παιδιά, εγγόνια και δισέγγονα παίρνουν σειρά και με τη φωνή τους σβήνουν τη σιωπή.

Ακούγεται η σιωπή; Ακούγεται. Και πονά περισσότερο. Αλλά ευτυχώς η μνήμη είναι δυνατή και φέρνει εδώ μπροστά τους αγαπημένους και η μοναξιά γίνεται πιο ήπια και οι ευχές να είμαστε όλοι καλά γίνονται πιο πολλές και πιο δυνατές. 

fou4
Μια τσάντα απόμεινε να θυμίζει πως εκεί υπήρξε μια όμορφη κυρία, που είχε μιαν άσπρη τσάντα για τις Κυριακές!

Ο κάθε τόπος είναι τόσο σπουδαίος και οι μνήμες όλων μας σημαντικές. Οι παιδικές μνήμες είναι οι πιο δυνατές, οι πιο σπουδαίες. Αγαπώ και τα δυο χωριά των γονιών μου και με το καθένα με συνδέουν άλλοι άνθρωποι, άλλες μυρωδιές, άλλες ιστορίες. Έχω πολλά να πω και για τα δυο, μα τώρα ήρθε η ώρα του κοντινού μου που το έζησα περισσότερο.

Για το άλλο της μαμάς, για το Παλαιό Γυναικόκαστρο το ένδοξο και τιμημένο θα πω άλλη φορά, γιατί είναι πολλοί οι αγαπημένοι άνθρωποι, οι μνήμες δυνατές κι από κει. Πάντως κάθε καλοκαίρι, σπάει τα ρουθούνια μου η μυρωδιά της τηγανιτής πιπεριάς από το έξω κουζινάκι της γιαγιάς Ελπίδας και της θείας Τάτου, λες και μόλις τώρα δα έχει αρχίσει το ψήσιμο και η ζουμερή η σάλτσα! Όπως και η μυρωδιά από το φρέσκο γάλα όπως δεν έτυχε ποτέ ξανά να μυρίσω και να γευτώ, το καφενεδάκι του παππού Αβραάμ και η πορτοκαλάδα Φλώρινα που με κέρναγε με ένα κρουασάν για το λεωφορείο. Μα κυρίως και περισσότερο η μυρωδιά από το φρεσκοκομμένο τριφύλλι.

fou2

Τελικά, κυρίως θυμάμαι μυρωδιές! Αυτές με συνδέουν με το παρελθόν. Κι όταν οι μυρωδιές είναι καλές τότε και οι μνήμες είναι καλές.

Σας εύχομαι αγαπημένοι μου να έχετε παρόμοιες μνήμες και να μην τις αφήσετε να σβήσουν ποτέ! Κρατήστε τις, μεταδώστε τις και δημιουργήστε καινούριες στα παιδιά σας. Βοηθήστε τα να έχουν να πιαστούν στα ενήλικα χρόνια τους από κάτι αόρατο μα τόσο δυνατό! Δώστε τους λόγο να παίρνουν δύναμη από το παρελθόν!

Όμορφο Σαββατοκύριακο σε όλους…

Πες μου αυτά που αγαπάς να τα φορέσω
πάνω στο στήθος μου σαν άγιο φυλαχτό
και με την πρώτη μαχαιριά να μην πονέσω
όταν με βρει η μοναξιά να φυλαχτώ…

Φωτογραφίες κειμένου Στέφανος Πατεράκης, Ελπίδα Πατεράκη

 

Advertisements

10 thoughts on “Η δική μου Φουρνή…

  1. «Βοηθήστε τα να έχουν να πιαστούν στα ενήλικα χρόνια τους από κάτι αόρατο μα τόσο δυνατό!»
    Πόσο χρειάζεται αυτό! Μια μυρωδιά, μια εικόνα, ένα λουλούδι, σαν αυτό που ταξίδεψε εμένα για λίγο στο παρελθόν και που έγινε ανάρτηση που θα ανέβει σε λίγο, μπορούν να φέρουν πολλές μνήμες.
    Πόσο μάλλον ένα ολόκληρο χωριό!
    Εξαιρετική ξενάγηση σε τόπο και αναμνήσεις!
    Καλό Σαββατοκύριακο!

    Μου αρέσει!

  2. Υπέροχα γράφεις Ελπίδα. Υπέροχα. Ξεσήκωσες μνήμες και συγκίνηση τάραξε την ψυχη μου πρωινιάτικα να’σαι καλά. Με μάγεψες τόσο που θέλω να πάω…σαν προσκύνημα σε τόπους που αγαπήθηκαν κι έδωσαν και δίνουν…Με γέμισες αγάπη. Αυτό. Με φούσκωσες από αγάπη…Καλημέρα ψυχή μου!

    Μου αρέσει!

    1. Τόποι και σπίτια γίνονται από τις ανάσες των ανθρώπων. Χωρίς αυτούς υπάρχουν μόνο ερείπια. Όμως κι αν εγκαταλείπεται ο κάθε τόπος και χάνονται οι άνθρωποι, αφού έχω ακόμα μνήμη, ο τόπος υπάρχει ζωντανός και σε κάθε του στροφή θα περιμένω να δω εκείνη να κάθεται στο καρεκλάκι της να πλέκει, εκείνον να αγιογραφεί και να σιγοτραγουδά… Φουσκώνω κι εγώ από αγάπη που νιώθουμε ακόμα πολύ! Σε γλυκοφιλώ!

      Μου αρέσει!

  3. Ευχαριστώ πάρα πολύ για ότι γράφετε γιαυτό το υπέροχο χωριό!!!! Είμαι πολύ περήφανη που είμαι από εκεί!!!Ένα μεγάλο ΕΥΧΑΡΙΣΤΏ!!!!!!!!

    Μου αρέσει!

  4. Ελπιδακι ! γράφεις υπέροχα ~με συναίσθημα κ αλήθεια ~με αγάπη κ ομορφιά! ! !Σ ευχαριστώ για το υπέροχο κείμενο! Έχω παρόμοιες αναμνήσεις από το χωριό της μαμάς . . .Τυχερά τα παιδιά που έχουν χωριό έστω κ για τις διακοπές τους…

    Μου αρέσει!

    1. Εγώ ευχαριστώ Κάλλια και χαίρομαι που τόσοι πολλοί ανακινήσαμε ίδιες μνήμες από μια τυχαία ανάρτηση. Όντως τυχερά αυτά τα παιδιά! Μα και τ άλλα που δεν έχουν, ξέρουν πως να φτιάχνουν αναμνήσεις… Είναι ανάγκη βλέπεις!
      Να είσαι πάντα καλά! Σε φιλώ 😊

      Μου αρέσει!

  5. ΜΕ ΤΣΑΚΙΣΕ Η ΑΝΑΡΤΗΣΗ ΣΟΥ…ΣΑΝ ΝΑ ΒΛΕΠΩ ΕΜΕΝΑ,ΧΡΟΝΙΑ ΠΙΣΩ,ΣΤΟ ΠΟΛΥΛΑΤΡΕΜΕΝΟ ΜΟΥ ΧΩΡΙΟ…ΑΓΙΑ ΛΑΡΙΣΗΣ!ΝΙΩΘΩ ΑΚΟΜΗ ΤΗΝ ΜΥΡΩΔΙΑ ΤΗΣ ΓΕΙΤΟΝΙΑΣ…

    Μου αρέσει!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s